Zmiany w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów


Artykuł pochodzi z magazynu VANZABUDOWCY.PL, zima 2016

 

 

Z początkiem lipca br. weszło w życie rozporządzenie zmieniające rozporządzenie „w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia" (Dz. U. 2016 poz. 858). Bodaj najważniejsza nowość to wymóg rzetelnej weryfikacji modyfikacji dokonanych w pojeździe już zarejestrowanym, zwłaszcza takich, które prowadziły do zmiany przeznaczenia pojazdu.

Do tej pory zmiana przeznaczenia pojazdu (np. z samochodu ciężarowego na autobus) była bardzo łatwa: wystarczyło zgłosić się na stację kontroli pojazdów, gdzie diagnosta, po bardziej lub mniej wnikliwych oględzinach, sankcjonował taką zmianę. Teraz sprawa mocno się skomplikowała za sprawą wspomnianego rozporządzenia, które wprowadziło nowe wymaganie: Pojazd, o którym mowa w art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy [czyli taki, w którym dokonuje się zmian konstrukcyjnych], powinien spełniać wymagania i warunki techniczne w zakresie dokonanych zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów, obowiązujące w dniu dokonania zmiany rodzaju pojazdu. [§ 1, ust. 2a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych]. Trzy z takich zmian konstrukcyjnych są traktowane szczególnie i wymagają dodatkowych weryfikacji (testów) przeprowadzonych w uprawnionych laboratoriach:

1. dodanie siedzeń – wytrzymałość dodanych siedzeń i sposób kotwiczenia przynależnych do nich pasów bezpieczeństwa muszą być zgodne z wymaganiami Regulaminów nr 14 i nr 17 (w przypadku autobusów – nr 80) EKG ONZ. Uwaga! musi to być potwierdzone badaniem przeprowadzonym przez jednostkę uprawioną, czyli przez laboratorium posiadające uprawnienia do badań homologacyjnych [§ 9b i § 9d rozporządzenia];

2. zainstalowanie lub przerobienie przegrody oddzielającej przestrzeń ładunkową od pasażerskiej, wymaganej w samochodach ciężarowych podrodzaju VAN – musi ona spełniać określone wymagania wytrzymałościowe, co, podobnie jak w przypadku siedzeń, musi być potwierdzone badaniem zrobionym przez jednostkę uprawioną [§ 8 ust. 4 p. 9 rozporządzenia];

3. zainstalowanie elementów do mocowania ładunku – elementy takie również muszą być odpowiednio wytrzymałe i to też musi być potwierdzone badaniem zrobionym przez jednostkę uprawnioną [§ 8 ust. 4 p. 10 rozporządzenia].

Jest jeszcze jedna ważna nowość, związana z modyfikacjami pojazdów już wcześniej zarejestrowanych, gdy przedsiębiorca instaluje tzw. kratkę, by zmienić kategorię pojazdu z osobowego na ciężarowy. Pojazd po takiej przeróbce może być uznany za ciężarowy, jeżeli spełni trzy warunki określone w definicji samochodu ciężarowego w Załączniku II do Dyrektywy 2007/46 [§ 9a rozporządzenia]:

jeżeli będzie miał nie więcej niż 6 (do 3,5 t) lub 8 (pow. 3,5 t) miejsc siedzących [punkt 3.5 części A Załącznika II Dyrektywy 2007/46],

jeżeli będzie miał odpowiednio dużą ładowność w stosunku do liczby pasażerów [punkt 3.6],

jeżeli będzie miał ściankę działową, odpowiednie wymiary drzwi ładunkowych oraz odpowiedni kształt i wymiary przestrzeni ładunkowej [punkt 3.8].

Przywołana Dyrektywa 2007/46 to tzw. Dyrektywa Ramowa, regulująca wszystkie kwestie homologacji pojazdów w Unii Europejskiej, zwana biblią homologacyjną. Można ją pobrać ze stron Komisji Europejskiej, również w języku polskim: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/ ?qid=1481533218934&uri=CELEX:32007L0046. Proszę zwrócić uwagę na fakt, że wszelkie zmiany konstrukcyjne mogą być dokonywane tylko przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w tym zakresie [art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy „Prawo o ruchu drogowym”]. Przeróbki dokonane samodzielnie lub z pomocą szwagra we własnym garażu nie są legalne. To nie jest nowość, taki był wymóg już przed zmianą omawianego rozporządzenia, ale przypominamy o nim ze względu na wciąż częste próby wykonywania zmian we własnym zakresie.

Jakie są praktyczne konsekwencje nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów? Największa jest taka, że gdy przedsiębiorca dokona jednej ze zmian wymagających potwierdzenia przez jednostkę uprawnioną (doda lub zmieni siedzenia, ściankę działową i/lub elementy do mocowania ładunku), musi najpierw przeprowadzić w jednostce uprawionej badania laboratoryjne potwierdzające odpowiednią wytrzymałość zamontowanych komponentów (siedzeń, pasów bezpieczeństwa, ścianek działowych, elementów do mocowania ładunku). Bada się przy tym nie tylko wytrzymałość samego komponentu, ale również jego mocowania do struktury pojazdu! Z tych badań trzeba uzyskać raport, opisujący przetestowane rozwiązanie i potwierdzają- Zmiany w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów cy pozytywny wynik. Uwaga: taki raport może być wykorzystywany wielokrotnie, przy ocenie wielu pojazdów mających takie samo rozwiązanie techniczne jak przebadane.

Następne przedsiębiorca musi zgłosić się z przerobionym pojazdem i raportem do jednej z jednostek uprawnionych, która potwierdzi, że przeróbka pojazdu jest zgodna z przetestowanym rozwiązaniem i w konsekwencji pojazd spełnia pod tym względem obowiązujące wymagania. Dopiero z takim potwierdzeniem (tzw. zaświadczeniem) przedsiębiorca udaje się do stacji kontroli pojazdu i wydziału komunikacji, by ostatecznie usankcjonować zmiany wpisem do dowodu rejestracyjnego.

Badania mocowania foteli i pasów bezpieczeństwa przeprowadza się w oparciu o mię- dzynarodowe przepisy (Regulaminy EKG ONZ), dlatego można je zrobić w jednostkach uprawnionych w Polsce, a także w jednostkach uprawnionych w innych krajach, a działających w Polsce (np. w IDIADZIE). Pozostałe badania (badania ścianek działowych, elementów mocowania ładunku, ocenę zgodności przerobionego pojazdu z wymaganiami) przeprowadzają tylko jednostki uprawnione w Polsce: ITS, PIMOT, CARPOL, ponieważ dotyczy to lokalnych, polskich przepisów.

Natomiast ocena pozostałych zmian oraz weryfikacja, czy pojazd został prawidłowo przerobiony z M1 (osobowego) na N1 (ciężarowy), należy, jak do tej pory, bezpośrednio do diagnostów.

Co z homologacją? Homologacja (i alternatywne dopuszczenie jednostkowe) nowego typu to ocena spełnienia wymagań technicznych przez pojazdy fabrycznie nowe, również te produkowane w kilku etapach: najpierw jako pojazdy bazowe, a potem kompletowane przez firmy zabudowujące. W tym obszarze omawiane rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów nic nie zmieniło. Homologacje i dopuszczenia jednostkowe są regulowane przez ustawę „Prawo o ruchu drogowym" (artykuł 70a i następne) oraz przez rozporządzenia: w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep oraz w sprawie dopuszczenia jednostko- wego pojazdu.

Reasumując, przedsiębiorca, który dokonuje zmian/uzupełnień w pojazdach, musi te zmiany usankcjonować:

a) na drodze homologacji lub dopuszczenia jednostkowego w przypadku pojazdów fabrycznie nowych, wcześniej nie rejestrowanych, lub

b) na drodze oceny zmian przez jednostki uprawnione i przez diagnostów w przypadku pojazdów przerabianych już po pierwszej rejestracji.

Z symulacji IDIADY wynika, że jeśli mówimy o pojazdach fabrycznie nowych, przy produkcji powyżej 10 takich pojazdów rocznie bardziej opłaca się zrobić Homologację Europejską wg Dyrektywy 2007/46 niż występować o dopuszczenia jednostkowe, nawet uwzględniając koszty niezbędnych przy homologacji audytów systemu jakości i zgodności produkcji. Takie homologacje europejskie producent może bez problemu przeprowadzić np. w IDIADZIE. Są tylko dwa ważne warunki:

1) producent pojazdów musi mieć wdrożony system jakości spełniający przynajmniej minimalne wymagania Dyrektywy 2007/46 (jeżeli nie ma, pomagamy go wdrożyć, nie jest to bardzo kłopotliwe);

2) producent pojazdów skompletowanych (firma zabudowująca) musi mieć podpisaną z producentem pojazdów bazowych umowę o współpracy i wymianie informacji istotnych dla homologacji. Taka umowa jest wymagana przez Dyrektywę 2007/46. Chodzi m.in. o to, by producent pojazdów skompletowanych był na bieżą- co informowany przez producenta pojazdów bazowych o wszelkich zmianach, które mogą mieć wpływ na końcową homologację pojazdu skompletowanego.

 

Proszę pamiętać, że Dyrektywa 2007/46 (Załącznik II) dzieli pojazdy na różne kategorie:

- M1 to samochód osobowy mający nie więcej niż 8 miejsc siedzących dla pasażerów;

- M2 to autobus posiadający więcej niż 8 miejsc siedzących dla pasażerów i DMC do 5 ton;

- M3: jw. ale DMC przekracza 5 t;

- N1 to samochód ciężarowy o DMC do 3,5 t;

- N2 to samochód ciężarowy o DMC pow. 3,5 t, do 12 t;

- N3 to samochód ciężarowy o DMC pow. 12 t;

 

Dyrektywa 2007/46 (Załącznik II i XI) wyróżnia też tzw. pojazdy specjalne, dla których ustanawia specyficzne wymagania. Są to m.in.:

- pojazdy kempingowe;

- ambulanse medyczne;

- pojazdy do przewodu koni;

- pojazdy opancerzone;

- samochody osobowe do przewozu osób na wózkach inwalidzkich.

  Kamil Przewoski

Area Manager, Poland

Homologation Manager, East Europe

T/F: +48 61 6226 905, M: +48 691 222 747

kprzewoski@idiada.com, www.idiada.com

Applus IDIADA Group ul. Rubież 46/C3/2, 61-612 Poznań